Mostrando entradas con la etiqueta tagalo. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta tagalo. Mostrar todas las entradas

sábado, 10 de noviembre de 2018

Tagalo: Imelda Marcos, condenada por corrupción

Noticia del periódico Abante Tonite. Como habitualmente, las noticias en tagalo mezclan muchas frases y palabras en inglés.

Hinatulang guilty ng Sandiganbayan si da­ting First Lady at incumbent Ilocos Norte Representative Imelda R. Marcos sa kasong graft na kinakaharap nito na may kina­laman sa umano’y financial interest nito noong panahon na siya’y nagsisilbing Metro Manila governor.

(fue declarada) (culpable) (por el) (Tribunal Anticorrupción de Filipinas) (la) (anterior) ((primera dama)) (y) (titular) (()) (representante) ((())) (en) (caso-de) (corrupción) (que) (fue enfrentado) (por esta) (que) (tiene) (relación) (a) (presunto) ((interés financiero)) (de esta) (en ese) (tiempo) (que) (ella) (servía como) (((gobernadora de Metro Manila)))

La ex primera dama de Filipinas y diputada en ejercicio por Ilocos Norte, Imelda Marcos, fue declarada culpable por el Tribunal Anticorrupción de Filipinas en un caso de corrupción al que esta se enfrentaba en relación con un presunto interés económico durant el tiempo en que ejerció como gobernadora de la región de Metro Manila.
...........................................

Sa desisyon ng Sandiganbayan Fifth Division, napatunayang guilty ang dating unang ginang ng seven counts ng paglabag sa Anti-Graft and Corrupt Practices Act.

(en) (decisión) (de) (Tribunal Anticorrupción) ((Quinta Sala)) (fue probada) (culpable) (la) (antigua) ((primera dama)) (de, por) ((siete cargos)) (de) (violación, infracción) (a) (((((Ley de Lucha contra la Corrupción y las Prácticas Corruptas)))))

En la sentencia de la Sala Quinta del Tribunal se demostró la culpabilidad de la ex primera dama por siete infracciones de la Ley de Lucha contra la Corrupción y las Prácticas Corruptas.
...............................................

Umaabot sa $200 milyon (dalawandaan milyon dolyar) ang inilipat umano ni Marcos sa pitong Swiss foundation habang nakaupo siyang Metro Manila governor.

((alcanzan a / hasta)) ((200 millones de dólares)) (lo que) (fue transferido) (presuntamente) (por) (Marcos) (a) (siete) ((fundaciones suizas)) (mientras) (estuvo sentada) (ella) (((gobernadora de Metro Manila)))

Hasta 200 millones de dólares fueron transferidos por Imelda Marcos a siete fundaciones suizas mientras desempeñó el cargo de gobernadora de Metro Manila.
.....................................................

Dahil dito, pinatawan ng minimum na anim na taon at isang buwan pagkakulong hanggang maximum prison sentence na labing isang taon para sa bawat count ng graft.

(a causa de) (esto) (fue impuesto) (el/un) (mínimo) () (seis) () (años) (y) (un) (mes) (confinamiento) (hasta) (máximo) ((pena de prisión) () ((once)) (años) ((para, por)) (cada) (((cargo de corrupción)))

En consecuencia, se le impuso una pena de un mínimo de seis años y un mes de confinamiento hasta un máximo de once años de prisión por cada cargo de corrupción.

..................................................................

Bukod dito, habambuhay na rin itong diskuwalipikadong huma­wak ng public office.

(además) (de esto) (toda-la-vida) (ya) (también) (esta) (descalificado) (ocupar) (un) ((cargo público)).

Además, se la ha inhabilitado para ejercer cargos públicos de por vida.

sábado, 9 de enero de 2016

Tagalo: nuevo ataque de grupos terroristas a militares en el sur de Filipinas

Del periódico filipino Abante News.



Big­o ang militar at pulisya na mapigil ang pagdagsa ng maraming mga mi­yembro ng Moro National Liberation Front (MNLF), kabilang ang Abu Sayyaf, sa isang pulong sa bayan ng Indanan sa lalawigan ng Sulu

Agad namang isinailalim sa alert­o ng militar ang kanilang mga kampo sa lalawigan matapos na mistulang magpakita ng puwersa ang MNLF sa ilalim ni Nur Misuari na wanted dahil sa atake ng grupo nito sa Zamboanga City noong September 2013 (dos mil trese) na kung saan ay daan-daan ang casualties sa sagupaan na nagtagal ng tatlong linggo.

Wala ring nagawa ang militar upang dakpin si Misuari sa takot na magkaroon ng malaking labanan sa Sulu, isa sa limang lalawigan sa ilalim ng magulong Autonomous Region in Muslim Mindanao.

Nagpulong ang mga lider ng MNLF bilang paghahanda sa Isla­mic Inter-Parliamentary Union meeting na gaganapin sa Geneva sa October nitong taon.

Balak umano ni Misuari na dumalo sa naturang meeting, ngunit hindi naman mabatid kung anong hakbang ang gagawin ng bagong pamahalaan ukol dito upang madakip ang lide­r ng MNL­F.

Ilang ulit nang inatake ng MNLF at Abu Sayyaf ang mga kampo ng militar sa Sulu sa mga nakalipas na taon.


El ejército y la policía no lograron detener la irrupción de numerosos miembros del Frente Moro de Liberación Nacional (MNLF), que incluye al grupo Abu Sayyaf, en una reuníon en el municipio de Indanan en la provincia de Joló.

Los militares pusieron de inmediato en alerta sus campamentos en la provincia después de la visible demostración de fuerza del MNLF bajo el mando de Nur Misuari, en busca y captura por el ataque de su grupo a Zamboanga en septiembre de 2013 que dejó cientos de víctimas en los enfrentamientos que duraron tres semanas.

Poco pudieron hacer los militares para capturar a Misuari por temor a que hubiera una gran batalla en Joló, una de las cinco provincias que componen la turbulenta Región Autónoma del Mindanao Musulmán.

Los líderes del MNLF se reunieron para preparar la reunión de la Unión Interparlamentaria Islámica que se celebrará en Ginebra en octubre de este año.

Misuari declaró que tiene previsto asistir a dicha reunión, pero que no sabe qué medidas adoptará el nuevo gobierno al respecto para que el líder del MNLF pueda ser detenido.

En los últimos años el MNLF y Abu Sayyaf han atacado repetidamente los campamentos de los militares en Joló.


bigo: decepcionado; sin éxito (=no lograr)
mapigil: resistir, parar, interceptar, suprimir
pagdagsa: influjo, flujo
maraming (mga): muchos
kabilang: incluido...
isa: uno
pulong: reunión
bayan: municipio, localidad
lalawigan: provincia
agad: inmediatamente, rápidamente
naman: a su vez (partícula de difícil traducción)
isinalilalim sa alerto: pusieron en alerta
ng: aquí marca el agente de una pasiva
ang kanilang mga: sus (de ellos)
kampo: campamento, guarnición
matapos (na): después de
mistulang: aparente
magpakita: mostrar, exhibir
puwersa: fuerza (viene del español)
sa ilalim ni: bajo, bajo el mando/control de
wanted: buscado, perseguido (viene del inglés)
dahil sa: debido a
grupo nito: el grupo de este
noong X: el X pasado
kung saan: donde
daan-daan: cientos
casualty: víctima (inglés)
sagupaan: lucha, enfrentamiento
magtagal: durar (nagtagal: forma de pasado)
tatlo: tres; linggo: semana; tatlong linggo: tres semanas
wala: no hay, nada; ring: también, tampoco; wala ring (GT): poco, no mucho
magawa: poder hacer
upang: para, para que
dakpin: capturar, detener, arrestar
si: artículo para nombres propios que tienen el foco central en la oración
sa takot na: por temor a; takot: temor, miedo
magkaroon ng: tener
malaki: grande
labanan: batalla
Sulu: Joló
isa sa limang...: una de las cinco...
magulong: turbulento, salvaje
magpulong: reunirse
bilang: como; bilang pagpahanda sa: en preparación para
na gaganapin: que será celebrada, que tendrá lugar (ganapin: cumplir, celebrar (reunión))
October nitong taon: octubre de este año (taon: año)
balak: plan
umano: presuntamente, según dijo
dumalo sa: asistir a
naturang meeting: dicha reunión
ngunit: pero
hindi: no
mabatid: discenir, saber, conocer
kung anong: qué _
hakbang: paso, medida
ang gagawin: los que serán hecho (los que tomará > los pasos que tomará, las medidas que adoptará)
bago: nuevo
pamahalaan: gobierno
ukol dito: a ese respecto (ukol: sobre; dito: forma 'oblicua' de 'esto', aquí)
madakip: poder ser arrestado, poder ser detenido
inatake: fueron atacados
ilang ulit na: ya algunas veces, ya varias veces, repetidamente
sa mga nakalipas na taon: en los últimos años, en años recientes

viernes, 17 de julio de 2015

Tagalo: 7 muertos en una operación policial contra la droga

Noticia de la televisión GMA.


Nasa pito katao ang napatay sa magkakahiwalay na anti-drug operation na isinagawa sa Davao City nitong Miyerkules ng umaga. Sinasabing nanlaban umano sa mga awtoridad ang mga nasawi.

(en) (siete) (persona) (el) (muerto(s)) (en) (separada - enlace) (operación antidroga) (fue llevada a cabo) (en) (ciudad de Davao) (este miércoles) ((por la mañana)) (se dice que) (lucharon) (presuntamente) (a) (plural) (autoridad) (el) (plural) (víctima, muerto).

Siete personas murieron en una operación antidroga separada que se llevó a cabo en Davao este miércoles por la mañana. Se dice que las víctimas se enfrentaron presuntamente a las autoridades.
..................................................................................

Ayon kay Raul Tolibas ng RGMA Davao, ang operasyon ay isinagawa ng pinagsanib na puwersa ng Davao City police, Criminal Investigation and Detection Group, at Philippine Drug Enforcement Agency.

(según) (art. personal) (()) (de) ((red de TV de RGMA de Davao) (la) (operación) (sujeto - pred) (fue llevada a cabo) (por) (unificado) (enlace n-adj) (fuerza) (de) (...inglés...)

Según Raúl Tolibas, de RGMA Davao, la operación fue llevada a cabo por la fuerza unificada de policía de la ciudad de Davao, el Grupo de Investigación y Detección de Delitos y la Agencia Filipina de Lucha contra las Drogas.
..................................................................................

Sa ulat ng GMA News TV's "News to Go," sinabing ang mga nasawi ay kinabibilangan ng mga tulak at gumagamit ng iligal na droga.

(en) (informe) (de) (((()))) (dijo) (el) (plural) (víctima) (suj-pred) (incluyen) (marca de CD) (plural) (empuje?) (y) (están utilizando) (de) (ilegal) (adj-n) (droga).

En el reportaje del programa News to Go de la televisión GMA News se dijo que entre las víctimas había gente que vendía (??) y consumía drogas ilegales.
..................................................................................
http://www.gmanetwork.com/news/story/522614/ulatfilipino/davao/7-patay-sa-anti-drug-operations-sa-davao-city

sábado, 10 de agosto de 2013

Mana sa Kastila

Editorial aparecido hace unas semanas en el diario filipino Abante Tonite.



Hindi na yata mawawala sa ating kaisipan ang mga ugali na ipinamana ng mga Kastila na sumakop sa ating bayan ng 370 (tatlong daang pitumpung) taon. [...]. Ang pang-aapi sa sinakop na bansa sa pangalan ng Anak ng Dios ay kasalanang walang kapantay.

Kung ang mamamayan ng sinakop na bansa ay mag-alsa o lumaban sa pang-aapi ng mga Kastila, ginagamit nila ang espadang pamatay. Sa pagmamalasakit sa sariling bayan, hinusgahan ng mga Kastila na rebelde si Jose Rizal.

Ang bumaril sa kanya ay mga Pilipino sa utos ng mga Kastilang mananakop. Dapat nating tandaan na ginamit ng mga Kastila ang relihiyong Katoliko para ang mga Pilipino ay matakot sa Dios. Sinabi nila na ang paglaban sa mga Kastilang mananakop ay malaking kasalanan sa Dakilang Panginoon.



La herencia de los españoles

Parece que en nuestra mentalidad no perderemos las costumbres heredadas de los españoles, que colonizaron nuestro país durante 370 años. [...] La opresión sobre los países colonizados en nombre del hijo de Dios es un pecado sin paralelo.

Si los ciudadanos del país colonizado se rebelaban o luchaban contra la opresión de los españoles, éstos usaban la espada asesina. Por preocuparse por su propio pueblo, los españoles juzgaron al rebelde José Rizal.

Los que le dispararon eran filipinos al servicio de los colonizadores españoles. Debemos recordar que los españoles usaron la religión católica para que los filipinos temieran a Dios. Dijeron entonces que luchar contra los colonizadores españoles era un grave pecado contra el Gran Señor.


domingo, 5 de mayo de 2013

Tagalo: redada permite confiscar cosméticos falsificados en Manila

De la televisión filipina GMA.

Nasamsam ng mga ahente ng National Bureau of Investigation sa isang operasyon sa Maynila ang libu-libong piraso ng mga pekeng produkto ng Olay. 

Los agentes de la Oficina Nacional de Investigación confiscaron miles de muestras de productos falsificados de [la marca de cosméticos] Olay.

Ayon sa ulat ni Mao dela Cruz ng dzBB nitong Sabado, nagkakahalaga ng P6.5M (six point five million pisos (?)) ang mga pekeng produkto. 

Según la información de este sábado de Mao dela Cruz, de [la emisora] dzBB, los productos falsificados tienen un valor de 6,5 millones de pesos.

Dagdag pa ng ulat, isinagawa ang operasyon bilang bahagi ng anti-counterfeiting campaign ng NBI-Intelectual Property Rights Division. 

La información continúa añadiendo que la operación se llevó a cabo como parte de una campaña de lucha contra la falsificación de la División de Derechos de Propiedad Intelectual de la Oficina Nacional de Investigación.

Aabot umano sa 10,830 piraso ng pekeng Olay products ang nasamsam ng NBI sa isinagawang raid sa isang retail outlet at tatlong stockrooms ng Double J Universal Ventures Co. o mas kilala sa tawag na JJ Jewelry na matatagpuan sa C.M. Recto at Sta. Cruz, Maynila.

Hasta 10.830 muestras de productos de Olay presuntamente falsificados confiscó la Oficina Nacional de Investigación en una redada llevada a cabo en un punto de venta y en tres almacenes de la empresa Double J Universal Ventures, más conocida por el nombre de "Joyería JJ" que se encuentra en C.M.Recto, en Santa Cruz, Manila.

sábado, 2 de marzo de 2013

Tagalo: derrame de petróleo en el norte de Filipinas

Del sitio web de la televisión GMA News en tagalo. Otro triste derrame de petróleo en el mundo, esta vez en el norte de Filipinas.

Oil spill sa Region I, umabot na sa Ilocos Norte.

Derrame de petróleo en la Región I llega a Ilocos Norte.

Apektado na rin ng oil spill ang baybayin ng Paoay sa Ilocos Norte, na ang langis na kumakalat ay pinaniniwalaang nagmula sa barkong lumubog sa Bolinao, Pangasinan.

La costa de Paoay en Ilocos Norte ya se ha visto afectada por el derrame de petróleo, que, según se cree, se originó en un barco hundido en Bolinao, Pangasinan.

Sa ulat ng Balita Pilipinas Ngayon ng GMA News TV nitong Biyernes, ipinakita ang mga bato sa baybayin ng barangay Masindoc na kinapitan na ng kumakalat na langis.

En un reportaje del programa Filipinas Ahora del canal GMA News del pasado viernes se mostraba cómo se aferraba el petróleo en expansión a las rocas de la costa en la aldea de Masindoc.

Ang lugar ay bahagi ng Culili Point kung saan makikita ang sikat na sand dunes ng Ilocos.

Ese lugar forma parte de la zona conocida como Culili Point, donde pueden verse las famosas dunas de arena de Ilocos.

Apektado na rin umano ng kumakalat na langis ang mga sea weeds at nangangamba ang mga mangingisda sa masamang epekto nito sa iba pang yamang-dagat na kanilang kabuhayan.

También se ha sabido que la mancha de petróleo ha afectado a las algas marinas, y los pescadores temen los efectos dañinos sobre otros recursos marinos que constituyen su forma de vida.

domingo, 17 de febrero de 2013

Tagalo: Colaborará Malasia con Filipinas para resolver una crisis

Parte de una noticia de Radio China Internacional

Siniguro ni Malaysian Foreign Minister Anifah Aman kay Foreign Affairs Secretary Albert F. Del Rosario na gagawin ng Malaysia ang lahat upang malutas ng payapa ang pagdating ng may 200 (dalawandaang) mga Filipino na ang ilan ay may sandata sa Lahad Datu, Sabah.

El Ministro de Relaciones Exteriores de Malasia, Anifah Aman, aseguró al Secretario de Asuntos Exteriores de Filipinas, Albert F. Del Rosario, que Malasia hará todo lo posible para resolver pacíficamente la llegada de 200 filipinos, algunos de los cuales tienen armas de fuego, a Lahad Datu, en la region de Sabah.


Sa isang press briefing, sinabi ni Assistant Secretary Raul Hernandez na pipilitin ng Malaysia na gamitin ang negosasyon at kukumbinsihin ang mga Pilipino na umalis ng payapa. Ipinagpasalamat ni Kalihim Del Rosario ang pagtawag ni Ginoong Aman sa kanya kaninang umaga.

En una rueda de prensa, el Secretario Adjunto, Raul Hernandez, declaró que Malasia forzará la celebración de negociaciones y convencerá a los filipinos para que se marchen pacíficamente. El Secretario Del Rosario agradeció la llamada que recibió del Señor Aman por la mañana.

Idinagdag pa ni Ginoong Hernandez na nagkaroon na rin ng pag-uusap ang Armed Forces of the Philippines chief of staff at ang Malaysian military chief at naliwanag nang walang anumang basbas ng pamahalaang Pilipino ang pagdating ng mga Filipino doon.

El Señor Hernandez añadió que los jefes de las fuerzas armadas de Filipinas y Malasia también mantuvieron conversaciones y afirmó que el Gobierno de Filipinas no aprueba la llegada de los filipinos allí.


sábado, 1 de septiembre de 2012

Texto de pie de foto (tagalo): tras el tsunami en las Visayas

Este texto del diario Abante acompaña a una fotografía de gente huyendo tras el terremoto y tsunami que tuvieron lugar en las Visayas:

Pami-pamilyang lumikas sa mas mataas na lugar ang mga residente ng Tandag, Surigao del Sur kamakalawa matapos yanigin ng 7,6 (seven dot six?) magnitude na lindol ang mga baybayin ng silangang bahagi ng Pilipinas

Los habitantes de Tandag, en la provincia de Surigao del Sur, huyen agrupados en familias a un lugar más elevado anteayer, después de que un terremoto de 7,6 grados golpease las costas de la parte oriental de Filipinas.

Marami sa mga ito ay nagsibalik na rin sa kanilang mga bahay matapos alisin kamakalawa rin ng gabi ang inalagwang tsunami warning.

Muchos de ellos ya han regresado a sus casas después de que anteayer por la noche también se retirase la alerta de tsunami lanzada anteriormente.

martes, 6 de diciembre de 2011

Tagalo: nuevas víctimas de la trata de mujeres en Filipinas

Noticia del periódico tabloide en tagalo Abante-Tonite. Nótese la abundancia de palabras en inglés, algo normal hoy en el tagalo coloquial.

12 (labing-dalawang) bebot nabiktima ng human trafficking

Doce muchachas, víctimas de la trata de personas

“Akala ho namin ay mga hotel attendants ang aming papasukang trabaho tulad ng sinabi sa amin ng nag-recruit sa amin ‘yun pala ay ibubugaw kami sa Malaysia.”

Nosotras pensamos que nuestro próximo trabajo iba a ser encargadas de hotel, como nos dijeron los que nos contrataron para llevarnos a Malasia.

Ito ang umiiyak na sinabi kay SPO2 Antonio Magbanua, lider ng police team na ipinadala ni Chief Ins­pector Reynaldo Ramos, Palawan provincial officer ng Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) ng isa sa 12 (labing-dalawang) kababaihan na kanilang na-rescue matapos mabiktima ng human trafficking.

Esto es lo que le decía llorando al sargento Antonio Magbanua, líder del equipo de la policía que envió el Inspector Jefe Reynaldo Ramos (el delegado provincial en Palawan del CIDG, el Grupo de Detección e Investigación Criminal) una de las doce mujeres a las que rescataron después de que cayeran víctimas de la trata de personas.

Base sa report ng CIDG, nakatanggap ng impormasyon ang kanilang tanggapan na may mga babae umanong nakita sa pier ng Bataraza, Palawan su­balit hindi naman mga taga-roon kung kaya’t nagsiyasat sila at doon nalaman na mga biktima ng human trafficking ang nabanggit na kababaihan.

En base a datos del CIDG, su oficina pudo recibir la información de que se había visto presuntamente a algunas mujeres en el embarcadero de Bataraza (Palawan), pero que en cambio no había allí lugareños, por lo que hicieron indagaciones y allí descubrieron que las citadas mujeres estaban siendo víctimas de un delito de trata.

domingo, 17 de abril de 2011

Tagalo: también hay procesiones de Semana Santa en Filipinas

El siguiente texto está tomado de la entrada de un blog sobre la Semana Santa en un lugar de Filipinas, os recomiendo seguir el enlace para ver las fotos.

Miyerkules Santo sa Meycauayan

El Miércoles Santo en Meycauayan

Apat ang prusisyon ng Meycauayan sa Semana Santa: Una ay ang Prusisyon ng Jumenta sa Linggo ng Palaspas.

Cuatro son las procesiones de Meycauayan en Semana Santa: la primera es la Procesión de la Borriquilla ("Jumenta") el Domingo de Ramos.

Ikalawa ay ang Maikling Prusisyon ng Miyerkules Santo.

La segunda es la Procesión Breve del Miércoles Santo.

Ikatlo ang Procesión Magna ng Biyernes, ang Pangkalahatang Prusisyon ng Paglilibing, at panghuli ay ang Salubong sa Linggo ng Pagkabuhay.

La tercera es la Procesión Magna del Viernes, la Procesión General del Entierro, y la última es el "Encuentro" el Domingo de Resurreción.

domingo, 6 de marzo de 2011

Tagalo: los emigrantes filipinos abandonan Libia

Noticia de Radio Internacional de China

11 (labing-isang) libong Pilipino, balik Pinas mula sa Libya

11.000 filipinos regresan a su país desde Libia.

Ayon sa China News Service, pabibilisin pa ng pamahalaang Pilipino ang pagpapauwi ng mga manggagawan nito mula sa Libya at hanggang kahapon ng hapon, mahigit 11 (labing-isang) libong Pilipino na ang ligtas na umalis mula sa Libya at 1625 (sanlibong anim daan dalawampu't lima) sa kanila ay dumating na sa Manila.

Según la agencia de noticias estatal china, el gobierno filipino continúa acelerando la repatriación de sus emigrantes en Libia y, hasta ayer por la tarde, más de 11.000 filipinos salieron de Libia de forma segura y 1.625 de ellos ya han llegado a Manila.

sábado, 5 de febrero de 2011

Tagalo: Enfrentamientos en la frontera entre Tailandia y Camboya

Fuente

Tropa ng Thailand at Cambodia, naganap muli ang sagupaan

Se produjeron de nuevo enfrentamientos entre las tropas de Tailandia y Camboya

Naganap kaninang madaling araw sa rehiyon ng Preah Vihear ang sandatahang sagupaan sa pagitan ng mga tropa ng Cambodia at Thailand.

Los enfrentamientos armados entre las tropas de Camboya y Tailandia tuvieron lugar esta madrugada en la región de Preah Vihear.

sábado, 29 de enero de 2011

Tagalo: accidente laboral en Manila, 9 muertos

Fuente

Scaffolding bumigay, 9 (siyam) ang patay sa Maynila

9 muertos en Manila al caerse un andamio

9 (siyam na) manggagawa ang namatay makaraang gumuho ang isang scaffolding ng gusali ngayong araw sa Maynila.

Nueve trabajadores murieron hoy en Manila tras desplomarse el andamio de un edificio.

Ayon sa ulat ng ANC TV, may 40 (apatnapung) palapag ang nasabing gusali at pagkaraang gumuho ang mga scaffolding, lumagpak ang ilang manggagawa mula sa ika-34 (ika-tatlumpu't apat na) palapag. Di-kukulangin sa 9 (siyam na) tao ang namatay at marami ang nasugatan.

Según informaciones del canal de televisión ANC, el citado edificio tiene 40 pisos, y tras desplomarse el andamio, algunos trabajadores cayeron desde el piso nº34. Al menos nueve personas murieron y muchas resultaron heridas.

Pagkatapos, kinordon na ng panig pulisya ang lugar na pinangyarihan at isinugod na ang mga sugatan sa pinakamalapit na ospital.

Después, la policía acordonó el lugar de la tragedia y los heridos fueron trasladados con urgencia al hospital más cercano.

¡Cualquier corrección o aportación será bienvenida!
------------------------------------------------------
Recuerda que aquí puedes encontrar mi diccionario multilingüe en Excel.

sábado, 15 de enero de 2011

Tagalo: se reanudarán conversaciones de paz en Mindanao

Esta historia la he obtenido del diario filipino "Manila Bulletin", concretamente del suplemento en idioma tagalo "Balita"

Peace talks sa Mindanao, inaasahang uusad na.

Se espera que continúen las conversaciones de paz en Mindanao

Buo ang paniniwala ng pamahalaan na uusad na ang usaping pangkapayapaan sa Mindanao matapos ang matagumpay na pakikipagpulong nito sa Moro Islamic Liberation Front (MILF) sa Malaysia noong Huwebes.

El gobierno cree firmemente que se producirán avances en el proceso de paz en Mindanao después del éxito de sus reuniones con el Frente Moro Islámico de Liberación en Malasia el pasado jueves.


Matapos ang inisyal na pag-uusap sa Kuala Lumpur, itinakda ng mga panig ng pamahalaan at MILF sa Pebrero ang simula ng pormal na peace talks.

Tras las reuniones iniciales en Kuala Lumpur, se ha fijado por parte del gobierno y del Frente Moro el mes de febrero para que se retomen formalmente las conversaciones de paz.

jueves, 6 de enero de 2011

Tagalo: atentado contra cristianos en Joló

Este texto fue sacado de la web de Radio China Internacional (servicio en tagalo)

Sa Jolo, Sulu Province ng Pilipinas, naganap kaninang umaga sa panahon ng Christmas Mass ang insidente ng pagsabog sa isang chapel sa loob ng Asturias police compound at ikinasugat ito ng 6 na tao na kinabibilangan ng isang pari.

En Joló, en la provincia de Sulú en Filipinas, tuvo lugar esta mañana durante la Misa de Navidad el incidente de una explosión en una capilla dentro del complejo policial “Asturias” e hirió a 6 personas entre las que se incluye un sacerdote.

Hanggang sa kasalukuyan, hindi pa binabanggit ng panig pulisya kung sino ang kanilang pinaghihinalaang may kagagawan ng insidenteng ito.

Hasta ahora, todavía no ha sido mencionado por parte de la policía de quién ellos están sospechando como autores de este atentado.

miércoles, 14 de julio de 2010

Hajji Alejandro / Kay ganda ng ating musika (tagalo)

Hajji Alejandro / Kay ganda ng ating musika
"Qué bella es nuestra música"
Filipinas, 1978 (tagalo)

He querido incluir esta canción, muy popular en Filipinas, por lo "grandiosa" que es y el sentimiento que transmite. Es una de esas canciones que de vez en cuando se componen para homenajear a la propia música.

Mi deseo es incluir más canciones en tagalo en el futuro. Es un idioma con una sonoridad que me encanta, y donde se encuentran a veces palabras españolas (véase "musika"), fruto de la soberanía española sobre las islas durante tres siglos y medio.



Magmula no'ng ako'y natutong umawit
Desde que aprendí a cantar

Naging makulay ang aking munting daigdig
Se volvió de colores mi pequeño mundo

Tila ilog pala ang paghimig
Es como si las canciones fueran un río

Kung malalim, damdami'y pag-ibig
Si se hace profundo, aumenta el amor

Kung umapaw, ang kaluluwa't tinig
Si se desborda, el alma y la voz

Ay sadyang nanginginig
de forma intencional tiemblan

Magmula no'ng ako'y natutong umawit
Desde que aprendí a cantar

Bawat sandali'y aking pilit mabatid
En cada momento intento ser consciente

Ang himig na maituturing atin
de que la canción que consideramos nuestra

Mapupuri pagka't bukod-tangi
Será elogiada porque ser única

Di marami ang di-magsasabing
No son muchos los que dirán

Heto na't inyong dinggin
Aquí está, escuchadla


Kay ganda ng ating musika
Qué bella es nuestra música

Kay ganda ng ating musika
Qué bella es nuestra música

Ito ay atin, sariling atin
Ésta es la nuestra, sólo nuestra

At sa habang buhay awitin natin.
Y para siempre cantémosla.

Kay ganda ng ating musika
Qué bonita es nuestra música

Kay ganda ng ating musika
Qué bonita es nuestra música

Ito ay atin, sariling atin
Ésta es la nuestra, sólo nuestra

Magmula no'ng ako'y natutong umawit
Desde que aprendí a cantar

Nagkabuhay muli ang aking paligid
Volvió a la vida de nuevo mi entorno

Ngayong batid ko na ang umibig
Ahora sé que el que ama

Sa sariling tugtugtin o himig
la propia música o las canciones

Sa isang makata'y maririnig
de un poeta escuchará

Mga titik, nagsasabing:
letras, que dicen:

Kay ganda ng ating musika
Qué bella es nuestra música

Kay ganda ng ating musika
Qué bella es nuestra música

Ito ay atin, sariling atin
Ésta es la nuestra, solo nuestra

At sa habang buhay awitin natin.
Y para siempre cantémosla.

[...]


Algunos comentarios:

Exclamaciones. "Kay + raíz del adjetivo + ng + sujeto": "Kay ganda ng ating musika" = "Qué bella es nuestra música".

"Nosotros" inclusivo y exclusivo. En tagalo, el pronombre "nosotros" y el posesivo "nuestro" se traducen de dos maneras:
Nosotros exclusivo (es decir, nosotros pero tú no) = pronombre "kami - namin - amin", posesivo "aming _".
Nosotros inclusivo (es decir, nosotros y tú que escuchas también) = pronombre "tayo - natin - atin", posesivo "ating _". "Kay ganda ng ating musika", qué bella es NUESTRA música, la mía (yo que canto la canción) y la vuestra (de los filipinos que me escucháis).

"Kung": si condicional.

"Di": abreviatura de "hindi" (no) (una de las negaciones en tagalo). "Di marami ang di-magasasabing"

"ng": algunas veces equivale al "de" en español. Se pronuncia "nang". Delante de un nombre propio de persona se usa "ni".

Se explicará con más detalle en el futuro, pero hay que destacar que en tagalo, hay 3 tipos de artículos que se anteponen al nombre.
"ang", que marca la parte más importante de la oración. Según el infijo que lleve el verbo, esa parte más importante marcada con "ang" puede ser el sujeto, el complemento directo, el complemento indirecto, etc.
"ng", marca otras partes de la oración sobre las cuales no recae el foco indicado por el sufijo del verbo,
"sa", es marca locativa ("en"), de dirección ("a"), o de complemento indirecto ("a").

sUMulat ang bata ng libro (escribió EL NIÑO un libro).
sINulat ng bata ang libro sa iskwela (EL LIBRO fue escrito por un niño en la escuela).

Los determinantes y los adjetivos van conectados al nombre mediante ligaduras:
-ng si el nombre termina por vocal, o -g si termina en "n" (akinG muntiNG daigdig, mi pequeño mundo).
"na" si el nombre termina por consonante.